Frans Vogel: Een portret

Frans Vogel, was een kunstenaar, fotomodel, copywriter, enfant terrible van Rotterdam, maar bovenal dichter. Hij werd ook wel de “Rotterdamse Bukowski” genoemd.

Op een avond in juli op het Rotterdamse Noordereiland, ontmoete ik hem voor het eerst. Hij werd vergezeld door Hansje de Reuver, zijn vriendin die hem zijn gang liet gaan, maar er altijd voor zorgde dat alles weer op zijn pootjes terecht zou komen. Vogel was al aan slijtage onderhevig, voortbewegend met behulp van een kruk. Niettemin had hij nog steeds een natuurlijk overwicht op jong en oud. Waar hij in zijn laatste jaren binnenkwam werd het stil en werd hij met alle egards ontvangen. Hoe anders was dat toe hij nog zonder hulpmiddelen rechtop door de straten van Rotterdam liep.

© Hansje de Reuver

In zijn jonge jaren was Frans de schrik van vele kroegen in Rotterdam. In café De Twijfelaar op de Mauritsstraat had hij het zelfs gepresteerd om straalbezopen in een handtasje van een dame te plassen. Toen daar later naar gevraagd werd, zei hij, met een glimlach: “Ja, daar lette je toch niet op, als je lazarus was? Dat was leuk. Dat was geinig joh”. Ook had hij er de gewoonte van gemaakt om bij binnenkomst van kroeg, tram of theater keihard als groet: “NEUKEN”, te brullen.

Andrea Vos was volgens Frans “het mooiste meisje van Rotterdam” en daar wilde hij wel mee trouwen. Tijdens de huwelijksplechtigheid bleek dat hij een LSD trip had genomen. De man van de burgerlijke stand moest wel drie keer vragen of hij wilde trouwen. Frans, keek alleen maar naar buiten en speelde met de trouwringen in zijn hand.

Later kreeg Frans er lucht van dat Andrea vreemd ging met een Amsterdamse fotograaf. Op wraak gezind, stapte hij met een ploertendoder op de trein naar Amsterdam om die man er goed van langs te geven. Daar aangekomen was de vogel voor Frans gevlogen. Zijn schoonmoeder wist van zijn plannen af en had als de wiedeweerga de vreemdganger verteld wat hem te wachten stond als hij niet snel zijn huis zou ontvluchten. Frans noemde dit een “dieptepunt, omdat hij zijn wraak niet kwijt kon op die gozer”.

Toen een Chinese dichter op het Rotterdamse Poetry International een voordracht hield, riep Frans vanachter uit de zaal: “Harder! Ik ken je niet verstaan”. Wat natuurlijk niemand kon, want de beste man droeg voor in het Mandarijn. Op deze manier liet hij zien wat een flauwekul hij het vond.

© Hansje de Reuver

Als kunstenaar maakte vooral ‘Before & After’ grote indruk. In deze reeks zet hij nieuwe voorwerpen naast gebruikte. Bijvoorbeeld een nieuw puntgaaf luciferdoosje naast eenzelfde doosje welke vele malen gebruikt is. Het hoogtepunt van deze reeks zijn twee Duitse Wehrmacht helmen. De linker is puntgaaf, in de rechter prijkt een kogelgat. Veel van dit werk is te zien in het boek ‘Ken zó in Boymans’, uitgegeven ter ere van zijn tachtigste verjaardag.

In de gedichten van Frans speelt het spel met woorden een grote rol. Alles versterkt elkaar en staat met elkaar in verband. Een mooi voorbeeld hiervan is het gedicht ‘Zomer in Rotterdam’, gepubliceerd in Passionate Magazine in 1996.

Zomer in Rotterdam

Nou de stad van gloeiend beton is,
doorklief je het beste nog de Maas
per watertaxi: langs je kanis
strijkt dan een briesje – vlindergeraas.

De ‘stuur’ koerst aan op Hotel New York,
waar je van boord stapt naar het terras
om te gaan lunchen met knife & fork:
top is het leven, ’t ligt waterpas.

Tink’lende glazen, een schaterlach.
Scheepshondgeblaf, heel in de verte.
Een heli- chopt retour zo ie kwam.

Wijl de havens rondom met hun pracht
je niets doen dan wereldofferte:
profiteer – zomer in Rotterdam!

Toen Frans op de leeftijd van 80 met een val in huis zijn heup brak, werd hij opgenomen in het ziekenhuis. Na een kort ziekbed is Frans Vogel overleden. Op zijn begrafenis kwamen vele mensen hem de laatste groet brengen en spraken o.a. Hans Sleutelaar, Jules Deelder en Rien Vroegindeweij. Op zijn kist lag een joint en een fles whisky.

De gedenksteen op zijn graf laat een van de bekendste slogans van Frans zien: “U allen de ballen!”.

© Mark Boninsegna

 

Advertenties